ساخت و ساز ناب رویه ای رو به گسترش در صنعت ساخت

ساخت و ساز ناب

ساخت و ساز ناب رویه ای رو به گسترش در صنعت ساخت
5 (100%) 1 vote

ایده ساخت و ساز ناب (Lean Construction) با الهام از تکنولوژی های مدیریتی نوین پیاده سازی شده در بخش تولید و ایده تولید ناب (Lean Production)، از اواخر قرن نوزدهم در صنعت ساخت مطرح شد. ساخت و ساز ناب بر یک پایه اساسی قرار گرفته است و آن حذف پرت (Waste) از فرایندها میباشد. این پرت هم میتواند از نظر مصالح و تجهیزات باشد، هم نیروی انسانی و هم صرف انرژی  و یا هرچیز دیگر.

با توجه به وضعیت نامطلوب صنعت ساخت از لحاظ پرت این ایده ها به تدریج با اقبال بیشتری مواجه شده است و هم اکنون تحقیقات زیادی در این خصوص در حال جریان است و در دو دهه اخیر روند پیاده سازی آن در پروژه ها رو به گسترش بوده است. مدلسازی اطلاعات ساختمان نیز پس از مطرح شدن به عنوان ابزاری در راستای تحقق ساخت و ساز ناب کارآمدی خود را نشان داده است و عملا این دو ایده در یک راستا عمل میکنند. استراتژی قراردادی “راهبری یکپارچه پروژه” یا همان IPD نیز منشا خود را از همین ایده ساخت و ساز ناب گرفته و در ابتدا به صورت LPD یعنی Lean Project Delivery مطرح بوده است که اهداف ساخت و ساز ناب را در آرایش قراردادی عوامل اجرایی پروژه پیاده سازی میکند.

در نمودار زیر سهم بسیار بزرگ پرت در فرایند ساخت و ساز به نسبت صنایع تولیدی قابل مشاهده است به گونه ای که در این صنعت تنها 10% از فعالیتها و تلاشها ایجاد ارزش افزوده میکنند و 33% فرایندهای پشتیبانی و 57% پرت میباشد.

ساخت و ساز ناب

ساخت و ساز ناب

یکی از ابزارهای اصلی ساخت و ساز ناب، تکنیک Last Planner میباشد که به صورت کامل جایگزین روش سنتی زمانبندی به روش مسیر بحرانی میشود. با توجه به کاستی های روش سنتی زمانبندی که عمدتا به دلیل منفعلانه بودن آن ایجاد میشود، در این روش فرایند کاری به صورت فعالانه انجام میشود و تکنیکهای برنامه ریزی و کنترل و اقدامات نیز دچار تغییرات فراوانی میشود. تکنیکهایی از قبیل مشارکت مستقیم انجام دهنده نهایی فعالیت، زمانبندی رو به عقب از سمت مایلستونها، آماده سازی فعالیتها و پایش وضعیت آماده شدن آنها، برنامه پیش رو ، انجام فعالیتها دقیقا در زمان مورد نیاز (Just In Time) و مباحثی از این دست در Last Planner مطرح میشود.

این روش به تدریج در حال مورد پذیرش عمومی قرار گرفتن بوده و مجریانی که آنرا پیاده سازی کرده اند به کارآمدی آن صحه گذاشته اند.

شایان ذکر است نرم افزار ابر محور تدارکات  ICCPS که توسط گروه OCPM طراحی و اجرایی شده است دربخش برنامه ریزی تدارکات سعی کرده است ایده هایی ابتدایی از این تکنیک از قبیل JIT، آماده سازی فعالیتها و Look Ahead Plan را پیاده سازی نماید تا بتدریج بتوان از این ایده ها در بخش برنامه ریزی به صورت گسترده تری نیز استفاده نمود.