سقف عرشه فولادی – راهنمای جامع

سقف عرشه فولادی

سقف عرشه فولادی – راهنمای جامع
4.42 (88.42%) 19 votes

با توجه به کاربرد وسیع سقف عرشه فولادی در سالهای اخیر و مزایای آن نسبت به دیگر سیستمهای موجود ، در این نوشتار ضمن تشریح مفاهیم  سقف عرشه فولادی، نحوه اجرا ، ضوابط اجرای آن مطابق آیین نامه ، و مزایای آن مورد بررسی قرار می گیرد.

فهرست مطالب:

تعریف سقف عرشه فولادی | دیتایل و اجزای سقف عرشه فولادی | نحوه اجرای سقف عرشه فولادی | قیمت سقف عرشه فولادی | مزایای سقف عرشه فولادی

سقف عرشه فولادی چیست

سقف عرشه فولادی یک مقطع خمشی مختلط میباشد که در آن دو عنصر ورق‌های فولادی گالوانیزه ذوزنقه‌ای شکل به همراه  برش گیرها (گل میخ ها) مورد استفاده قرار میگیرد و سپس با آرماتوربندی و بتن ریزی بر روی این ورق فولادی، این نوع سقف اجرا می‌شود. از بخش‌های اصلی سقف‌های کامپوزیت عرشه فولادی باید به تیرهای فرعی مورد نیاز در بین تیرهای اصلی سازه اشاره نمود. تا اینجا مشخص است که در این نوع از سقف دیگر نیاز به قالب بندی وجود ندارد و ورقهای فولادی که بر روی تیرها و تیرچه ها تکیه کرده اند نقش قالب را ایفا کرده و در عین حال در عملکرد سازه ای نیز مشارکت میکنند.

درسقف عرشه فولادی (متال دک) بجای تیرچه وسفال، ازپروفیل ذوزنقه ا ی فرم شده آجدار توسط دستگاه فرمینگ ورق استفاده شده که جایگزین میلگرد اصلی سقف وهمین طوربه عنوان قالب جهت بتن ریزی استفاده می شود که باعث جلوگیری ازخروج شیره بتن درسقف عرشه فولادی (متال دک) می گرد

سقف عرشه فولادی

دیتیل سقف عرشه فولادی

سقف عرشه فولادی از اجزای زیر تشکیل شده است :

دتیل سقف عرشه فولادی
1) ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه یا عرشه فولادی ورقی است به صخامت حدود 0.8 الی 1.2 میلیمتر  که به شکل ذوزنقه ای فرم داده می شود. فرم دهی این ورق ها به روش نورد سرد و بوسیله دستگاههای مخصوص  انجام می شود.

شاخص ترين مصالح اين سقف ورق فولادي گالوانيزه مي باشد که به روش نورد سرد (Cold Forming) در ضخامتهاي  0/8 تا 1/2 ميليمتر با استفاده از  دستگاههايي با غلطکهاي مخصوص و در طرح هاي متنوع به فرم ذوزنقه اي  شکل دهي مي شوند . مي بايست سطح ورق داراي برجستگي هايي باشد تا با آجدار کردن سطح ورق پيوستگي کافي بين  ورق گالوانيزه و بتن را ايجاد نمايد تا به عنوان فولاد کششي عمل نمايد.

سقف عرشه فولادی

این ورق‌ها می‌بایست در جان خود (قسمت شیبدار ورق) نیز دارای فرورفتگی‌ها و برجستگی‌هایی باشند تا  تا با آجدار کردن سطح ورق پيوستگي کافي بين  ورق گالوانيزه و بتن را ايجاد نمايد تا به عنوان فولاد کششي عمل نمايد. این برجستگیها و فرورفتگیها نیز در حین عملیات فرمینگ توسط دستگاهها در سطح ورق گالوانیزه خام ایجاد میشود.  در طی مراحل بارگیری، حمل و دپوی این ورق‌ها می‌بایست دقت لازم برای جلوگیری از تغییر شکل (Deformation) آنها صورت گیرد.

 

2) میخ و چاشنی

به منظور جلوگیری از جابجایی و  بلند شدگی ورقها، ورق های فولادی شکل داده شده می بایست  در فواصل حداکثر 450 میلیمتر به مقطع فولادی و سایر اعضای تکیه گاهی مهار شوند. بنابراین پس از چیدن ورق‌ها و پوشش دهانه‌ها، به وسیله‌ی دستگاه‌های میخکوب مخصوص، ورق‌ها را در محل نشیمن روی تیرهای سازه‌ای ثابت کرد. این مرحله می‌بایست به صورت همزمان یا بلافاصله بعد از چیدن ورق‌ها انجام گیرد تا ورقهای چیده شده ازمحل خود جابجا نشوند.

 

3)    گل میخ

گل میخها در واقع رابط میان ورق گالوانیزه و بتن هستند تا بتوانند از لحاظ سازه ای یکپارچگی عملکرد برشی را تامین کنند و در واقع همان نقش برشگیرها را ایفا میکنند. قطر  اين برش گير ها حداکثر 20 ميليمتر و ارتفاع آنها بسته به شکل ورق فولادي متغيير است و در نهايت حداقل ارتفاع گل ميخ بعد از نصب که از بالاي ورق ذوذنقه اي اندازه گيري مي شود نبايد کمتر از 40 ميليمتر باشد.
اين گل ميخ ها بوسيله دستگاه جوش قوسي الکتريکي خاصي که ( Stud Welder ) ناميده مي شود به تير هاي سازه اي جوش مي شوند. اين  فرايند جوشکاري مي تواند  هم  بصورت  مستقيم روي بال تير سازه اي ( قبل از قرارگيري گل ميخ با  ايجاد يک حلقه سوراخ در ورق )    Through the Sheet Welding و هم از روي ورق انجام گيرد. ضمناً سراميـکي در محل جوش قرار مي گيرد تا از حوضچه مذاب ايجاد شده در لحظه ايجاد قوس الکتريکي محافظت نمايد.
تنها روش استاندارد توليد گل ميخ برشگير ، روش فورج سرد مي باشد که توسط ماشين آلات مخصوص و مواد اوليه با آلياژهاي مرغوب قابل توليد است . ساير روشهاي غير استاندارد توليد ،نظير فورج گرم  يا ريخته گري  بدليل استفاده از مواد اوليه نامرغوب و يا ضايعاتي داراي استحکام پايين و به تبع آن موجبات ناپايداري سازه را فراهم مي سازد.

گل میخ عرشه فولادی

توجه داشته باشید که نام یا برند شرکت تولید کننده گل میخ می بایست بر روی آن حک شده باشد. به عنوان مثال در شکل بالا گل میخ مربوط به شرکت ” طلوع صخره سازان ” بوده که با آرم (B R) تولید و توزیع می گردد. استفاده از گل میخهای غیراستاندارد میتواند عملکرد این نوع از سقف را مختل نماید، لذا ضروری است به این موضوع دقت کافی صورت پذیرد.

4)    فلاشينگ

محل قرار گیری فلاشینگ در لبه سقف عرشه فولادی می یاشد که قبل از سفت شدن بتن نقش قالب را ایفا می کند وپس از سفت شدن بتن این قطعه مانند ورق سقف عرشه فولادی که با استفاده از طراحی دقیق در استحکام نقش مهمی دارد نقش مهم خود را ایفا می کند کا باعث پیوستگی ویکنواختی بیشتر بتن می گردد همچنین باعث زیبایی پس از بتن ریزی می شود .

پس از نصب ورق ها به جهت جلوگيري از خروج بتن اطراف سقفها، دور باز شوها و کناره هاي راه پله ها مطابق جزئيات زير ورقهاي گالوانيزه L   شکلي در اطراف سقف نصب مي گردد.

 

5) آرماتور

مطابق آيين نامه هاي معتبر، براي جلوگيري از ترک خوردگي بتن بايستي از شبکه ميلگرد حرارتي استفاده نمود. نوع و فاصله ميلگرد هاي اين شبکه از سطح فوقاني دال ، به ضخامت دال بستگي دارد. معمولا به دلیل افزایش سرعت اجرا از مش آماده میلگرد به  جای ارماتوربندی در محل استفاده می شود.

یکی دیگر از راهکارهای سرعت بخشیدن به اجرای این سقف استفاده از بتن دارای فیبرهای پلیمری یا فولادی (Fibre Reinforced Concrete) می‌باشد که با استفاده از آن می‌توان آرماتوربندی را در اکثر نقاط عرشه فولادی خذف نمود که البته تهیه، حمل و ریختن آن می‌بایست با دقت خاص و براساس آئین‌نامه‌های مربوطه باشد.

6)   بتن 

در آخرين مرحله  از  اجراي  سقف  مطابق  مشخصات  فني مربوطه  بتن سقف در طبقات اجرا شده و عمليات  تسطيح نهائي انجام  مي گيرد. ضخامت دال بتني در بالاي کنگره ورق ذوزتقه اي نبايد از 50 ميليمتر کمتر باشد.در سطوح بزرگ برای تسطیح و لیسه ای کردن کف،پارکینگ ساختمان، سوله،کارخانه،جایگاه سوخت و محوطه ها از دستگاه ماله پروانه برقی و بنزینی به صورت کاملاً صاف و یکدست بدون کوچکترین پستی و بلندی با سرعت بالا استفاده می شود.

 

نحوه اجرای سقف عرشه فولادی

مراحل اجرای سقف عرشه فولادی

دپو و انتقال به طبقات : ورق های کامپوزیت پس از انتقال به کارگاه و دپو در یک فضای کوچک ،به کمک نیروی انسانی و بدون نیاز به ماشین آلات و تنها با کمک یک بالابر به تراز های مختلف طبقات منتقل می شود.
جا گذاری عرشه های فولادی : این عرشه ها شامل گیره های نر ومادگی هستند که براحتی توسط نیری انسانی نیمه ماهر در یکدیگر چفت می شوند و پس از این مرحله ، رفت وامد در طبقات بسیار ساده می شود و سرعت کار به طرز قابل ملاحظه ای افزایش می یابد.

اجرای سقف عرشه فولادی

میخ و چاشنی : همزمان یا بلافاصله پس از چیدن ورق ها می بایست توسط میخکوب یا بست ورق ها در محل خود ثابت شوند. حداق فواصل تثبیت مطابق آیین نامه مبحث دهم 45 سانتی متر می باشد.

 

نصب میلگرد و گل میخ : در محلی که عرشه های فولادی(متال دك) برروی تیرها قرار گرفته اند، برای اتصال این دو،از گل میخ استفاده می شود

اجرای سقف عرشه فولادی

بتن ریزی : پس از اتصال میلگردها، بتن ریزی انجام می شود

اجرای سقف عرشه فولادی

ملاحظات و محدودیت آیین نامه مبحث 10

ارتفاع اسمی ورق های فولادی شکل داده شده نباید کمتر از 75 میلیمتر باشد. پهنای متوسط کنگره های پر شده از بتن نباید کمتر از 50 میلیمتر باشد.

ورق عرشه فولادی

برای مشاهده تصویر با کیفیت بهت بر روی ان کلیک نمائید

ورق های فولادی شکل داده شده را می توان در روی تیرهای فولادی تکیه گاهی از هم جدا کرد تا در روی بال مقطع فولادی یک ماهیچه بتنی تشکیل شود.

ورق ها توسط گل میخ های برشگیر با قطر حداکثر 20 میلیمتر به مقطع فولادی متصل شوند. گل میخ ها باید از طریق ورق فولادی شکل داده شده یا به طور مستقیم به مقطع فولادی متصل شوند. در هر حال گل میخ ها باید روی بال مقطع فولادی ذوب شوند.

پس از نصب، ارتفاع گل میخ ها از بالای ورق فولادی شکل داده شده نباید کمتر از 40 میلیمتر باشد.

پوشش بتن بر روی گل میخ ها نباید کمتر از 15 میلیمتر باشد.

حداقل فاصله مرکز تا مرکز گل میخ ها در امتداد محور طولی تیر و در امتداد عمود بر محور طولی تیر 4 برابر قطر گل میخ میباشد.

حداکثر فاصله مرکز به مرکز بین گل میخ ها نباید از 8 برابر ضخامت کلی دال بتنی یا 800 میلیمتر تجاوز نماید.

 

ضخامت دال بتنی در قسمت فوقانی ورق فولادی شکل داده شده نباید کمتر از 50 میلیمتر باشد

ورق های فولادی شکل داده شده در فواصل حداکثر 450 میلیمتر به مقطع فولادی و سایر اعضای تکیه گاهی مهار شوند . این مهارها می توانند گل میخ های برشگیر، ترکیبی از گل میخ ها و جوش های نقطه ای یا هر راهار ارائه شده توسط مهندس طراح باشد.

 

اجرای فلاشینگ

  • در زمان اجرای ورق لیه پایین فلاشینگ به زیر ورق قرار گرفته و توسط میخکوب به روی تیر آهن فیکس می گردد .
  • سپس به وسیه تسمه های مهار که آنها نیز از جنس ورق گالوانیزه به عرض 3 سانتی متر و طول حدوداً 10 سانتی متر می باشند ، به وسیله پیچ خودکار بر روی لبه فوقانی فلاشینگ و کنگره فوقانی ورق عرشه فولادی فیکس می گردند .

 

  • در محل گوشه های دروبند مطابق تصویر می بایست ورق فلاشینگ روی هم اورلب شده و به وسیله پیچ خودکار کاملاً به هم دوخته و مهار گردد .
    این عمل باعث می گردد در حین عملیات بتن ریزی ورق فلاشینگ در جای خود محکم ایستاده و از شکم دادن و اعوجاج ورق پیشگیری شده و در نهایت لبه بسیار صاف و یکدستی در دور تا دور محیط سقف ایجاد میگردد که این کار برای عملیات آتی ساختمان از قبیل دیوار چینی های محیطی و همچنین نما کاری بسیار مهم است .

 

نحوه ایجاد بازشو در سقف عرشه فولادی 

در مورد دریچه های و بازشوهای بالاتر از 50 سانت مانند ویدیوی فوق چنانچه محیط دریچه فاقد زیر سری و پروفیل بود می بایست به وسیله نبشی کشی محیط مناسبی برای نشیمن ورق ایجاد و سپس به کمک فلاشینگ و تسمه مهار دوربندی و بعد بتن ریزی نمود .

گاهاً دیده میشود که مجری ابتدا ورق را به صورت کامل در محل بازشو اجرا کرده و سپس به کمک فوم 5 سانت در محل بازشو از بتن جلوگیری کرده و در نهایت محل باشو توسط صفحه فرز و یا هوا برش برداشته می شود . که این روش به دلیل عدم وجود تکیه گاه و یا نشیمن گاه در لبه های باشو کاملاً غیر اصولی بوده و باعث کاهش ایستادیی سقف و ترکهای آتی می شود .

 

قیمت سقف عرشه فولادی

قیمت سقف عرشه فولادی متشکل از قیمت اجزا تشکیل دهنده به اضافه دستمزد اجرا بوده که با توجه به نوسان قیمت ورق گالوانیزه ، قیمت سقف عرشه فولادی به صورت روزانه در نوسان می باشد.

 

مزایای سقف عرشه فولادی

برخی از مزایای سقف های مرکب عرشه فولادی:
(مناسب ترین جایگزین برای سقف های سنتی و تیرچه بلوکی و…)
– حذف قالب بندی
– حذف تیرهای فرعی
– حذف میل گردهای کششی
– سرعت در اجرا
– مقاوم در برابر زلزله
– امکان بتن ریزی کلیه طبقات در یک زمان
– امکان اجرای سقف از طبقات بالا به پایین و همین طور اجرای همزمان سقفها
– ارزان و مقرون به صرفه
– بسیار موثر در سبک سازی ساختمان
– سرعت اجرا
– بازگشت سریع سرمایه به علت سرعت اجرا
– حمل و نگهداری آسان و کمترین فضای دپوی کارگاهی
– مورد تایید مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن
سقف های مرکب عرشه فولادی با استفاده از ورق های گالوانیزه ذوزنقه ای و فرم یافته با ضخامت های 0.6 الی 1.5 میلی متر قابل اجرا می باشد و نقش بسیاری در افزایش فاصله بین تیرها تا چهار متر و کاهش وزن ساختمان ها را دارد.
در این روش امکان سقف گذاری بصورت همزمان همچنین بتن ریزی همزمان در کلیه طبقات وجود دارد که کاهش بسیاری در زمان اجرای ساختمان را باعث می گردد همچنین هزینه های کاهش پروژه.

با اینحال آنچه در این سقفها اهمیت دارد استفاده از مواد اولیه استاندارد (ورق، گل میخ، بتن) و نیز اجرای صحیح آن میباشد. همچنین با توجه به اینکه این سقفها ضخامت کمتری نسبت به دیگر سقفهای متداول دارند، ضروری است به منظور عملکرد صحیح از لحاظ عایق حرارتی در کف آخر تمهیدات لازم اندیشیده شود. ضمنا عملکرد این سقف  از لحاظ عایق صوت خصوصا در مقابل ضربه و انتقال صدا مابین طبقات نیازمند بکارگیری عایقهایی میباشد که آرامش ساکنین آن تحت تاثیر قرار نگیرد.